Więzadło krzyżowe przednie – jakie są jego funkcje oraz przyczyny jego uszkodzenia?
Zerwane więzadło krzyżowe przednie to jeden z najczęstszych urazów okolicy kolana. Niewielka struktura wewnątrz stawu kolanowego jest jego głównym stabilizatorem przednio-tylnym. Dodatkowo ograniczająca przesuwanie się kości piszczelowej względem udowej oraz kontroluje rotację wewnętrzną piszczeli.
Według statystyk w USA odnotowuje się około 200 000 tys zerwań ACL na rok, dla porównania w Polsce wykonuje się ich około 3000 tys. Na częstość występowania urazów ACL wpływa wiele czynników jak:
- Czynniki genetyczne i anatomiczne – Węższe wcięcie międzykłykciowe, zwłaszcza u kobiet, może zwiększać ryzyko urazu. Spekuluje się również, że cykl menstruacyjny może wpływać na większą podatność na zerwanie ACL.
- Czynniki środowiskowe – warunki pogodowe, jakość nawierzchni boisk oraz rodzaj obuwia sportowego. Coraz więcej osób uprawia różnorodne dyscypliny sportowe, w tym sporty wysokiego ryzyka takie jak piłka nożna, siatkówka czy narciarstwo, często o dużej intensywności, co zwiększa urazy, w tym zerwania ACL.
- Lepsza diagnostyka – W porównaniu z poprzednimi dekadami, obecnie dostępne są znacznie dokładniejsze metody diagnostyczne (np. rezonans magnetyczny)
Zerwane więzadło krzyżowe przednie – operować czy nie?
Po zerwaniu więzadła krzyżowego przedniego każdy zadaje sobie to samo pytanie: operować czy leczyć zachowawczo? Co będzie lepsze w moim przypadku?
Odpowiedź, jak to często bywa w fizjoterapii, brzmi: „to zależy”. Pamiętaj jednak, że to nie zerwane więzadło krzyżowe jest wskazaniem do zabiegu operacyjnego! O leczeniu operacyjne mogą predysponować następujące wskazania:
-
Uszkodzenie innych struktur kolana. Jeśli uraz był poważny i doszło do uszkodzenia dodatkowych struktur, takich jak łąkotka, chrząstka stawowa czy więzadła poboczne, lekarz może zalecić operację. Myślimy tutaj o kompleksowej naprawie kolana.
-
Niestabilność kolana – Jeżeli pomimo prowadzonej rehabilitacji kolano nadal „ucieka” Ci podczas chodzenia, skrętów lub codziennych czynności, może to być wskazanie do operacji. Brak kontroli nad stawem zwiększa ryzyko kolejnych urazów i pogłębiania się uszkodzeń.
-
Aktywność sportowa – Jeśli jesteś sportowcem lub planujesz karierę związaną ze sportem, lub młoda osobą, operacja może być
najrozsądniejszym wyborem. Wysoka intensywność treningów i ryzyko przeciążeń wymagają stabilnego i w pełni sprawnego stawu kolanowego.
Rehabilitacja przedoperacyjna – dlaczego jest tak ważna?
W przypadku zerwania więzadła krzyżowego przedniego rehabilitację można, a nawet trzeba rozpocząć przed operacją.
Pamiętaj, że wszystko co uda Ci się wypracować przed zabiegiem będzie pozytywnie procentować po jego wykonaniu. Operacja to obciążenie dla organizmu – zarówno fizyczne, jak i psychiczne. Im lepiej przygotujesz się wcześniej, tym łatwiej będzie Ci przejść przez cały proces leczenia i rehabilitacji.
Na czym skupia się rehabilitacja przed operacją ACL?
-
Odzyskanie możliwie największego zakresu ruchu w stawie kolanowym
-
Reedukacja wzorca chodu i nauka chodu o kulach
-
Redukcja obrzęku w stawie kolanowym
-
edukacja pacjenta z postępowania pooperacyjnego
Dobrego dnia!
Mikołaj
